Tìm Hiểu Cần Câu Tre Và Cách Câu Mực Của Người Nhật

134

Đã từ rất lâu người Nhật Bản đã bắt đầu sản xuất cần câu tre sử dụng vật liệu tre tự nhiên. Ở Nhật Bản thời cổ đại, có nhiều thời đại mà các nước nhỏ đánh lẫn nhau để mở rộng lãnh thổ và tồn tại.

Thời đại đó gọi là thời đại nội chiến Lịch sử Nhật Bản xác nhận thời đại này, từ 1477 tới 1573. Khi họ chiến đấu, vũ khí mà họ sử dụng là kiếm Nhật Bản (katana), giáo (yari), cung (yumi) và tên (ya). Nguồn gốc của công nghệ sản xuất cần câu được cho là từ phương pháp sản xuất mũi tên ở Nhật Bản.

Cần câu bằng tre không hề xa lạ với người Việt ta, nhưng dùng tre để làm ra những loại cần câu tinh xảo, chất lượng vô song, đầy cá tính, đậm bản sắc văn hóa thì hiện nay chỉ có thợ thủ công Nhật Bản mới làm được.

Xem Thêm Cần Câu Tại Shop: https://vuacauca.com

Những chiếc cần tre của Nhật không chỉ là một sản phẩm thông thường, chúng hội tụ đủ mọi yếu tố: Chất lượng tuyệt hảo, nghệ thuật đỉnh cao và đậm nét văn hóa dân tộc.

Các Loại Tre Được Người Nhật Lựa Chọn làm Cần Câu

Tonkin Cane là một trong những loại Tre mạnh nhất do chúng có mật độ sợi cao, rất thẳng, khoảng cách giữa các mắt phân bố tự nhiên và đều, lại dễ uốn nên được các nhà sản xuất cần câu ưa chuộng.

Loại tre Calcutta được cho là tốt hơn nhưng rất khó tìm. Chúng được trồng ở các khu vực dọc theo hai bờ sông Sui (Sui river), Trung Quốc.

Tre Madake là một trong những loại tre phổ biến nhất ở Nhật Bản, được trồng ở phía nam khu Tohoku (bắc Nhật Bản). Chúng có độ dài 10-20 mét, đường kính 5-15 cm. Măng ăn được và đắng hơn các loài khác.

Loại tre này được dùng làm phần ngọn của dòng cần Hera (một loại cần câu tay). Các cây tre cao nhất mới được chọn làm vật liệu để làm cần. Một cây tre có thể được dùng để làm cho nhiều cây cần do cần Hera chỉ dùng phần tre dài 6 feet (183cm) tính từ gốc, nên phần còn lại có thể dùng vào việc khác.

Dù là làm từ loại tre nào thì cũng phải mất từ 80-100 giờ mới làm ra được một chiếc cần câu bằng tre chưa tính khâu hoàn thiện.

Thân tre được cắt thành nhiều đoạn rồi đưa đi hun nóng để làm mất hết nước tự nhiên trong tre. Sau khi thântre khô ráo, người thợ sẽ xẻ và chuốt tre theo hình tam giác.

Một cần câu được ghép lại từ sáu thanh tam giác này thành 1 hình lục giác. Dùng bàn kẹp để giữ chặt các mảnh Tre này với nhau và đưa đi sấy khô lần nữa.

Sau khi sấy khô xong, chúng được dán lại với nhau bằng keo và lại được giữ chặt bằng kẹp cho đến khi keo khô hẳn. Những khâu sau cùng là chà nhám bề mặt gắn khoen và bát máy vào cần để giữ dây và máy câu.

Qui trình quét sơn dầu tạo lớp sơn Urushi ngoài cùng mất 3 tháng. Tạo lớp sơn ngoài cho cần là một truyền thống có từ thời cổ đại, giúp cho bề mặt của Tre có thêm một lớp sơn. Do lớp này  rất mỏng, nên dù có uốn cong tre cũng không bị nứt. Ngoài ra, lớp Urushi còn giúp cho kết cấu của Tre vững chắc hơn.

Quy Trình Làm Cần Câu Tre Mất 3 Tháng Của Người Nhật

Không giống như cách quét lớp ngoài cho đồ dùng thông thường như tô hay dĩa, phủ một hợp chất gồm sơn mài và sắt hydroxit, khi tạo lớp sơn phủ cho tre, các kỹ sư lành nghề phải quét từng lớp sơn thật mỏng, sau đó lại lau đi để loại bỏ phần sơn dư.

Quá trình này được lặp đi lặp lại hàng ngày trong 3 tháng liền, cuối cùng cho ra một sản phẩm rất mỏng, dẻo dai, hoàn toàn không thấm nước, khả năng chịu nhiệt cao và rất bền. Sơn Urushi không sử dụng dung môi hữu cơ nên chúng không tan chảy khi tiếp xúc với nhiệt độ cao.

Hoàn thành một qui trình với Urushi, cần câu sẽ có một lớp ngoài giống như thủy tinh vậy.Kỹ thuật có truyền thống lâu đời này luôn được sử dụng tại Nhật Bản, mang đến cho những chiếc cần câu bằng tre một vẻ đẹp hoàn hảo, tự nhiên.

Cần câu tre chắc chắn không mạnh như cần Graphite nhưng nhẹ và linh hoạt hơn. Cần câu tre của Nhật cần rất nhiều công phu và sự chú tâm hơn cần Graphite. Chỉ riêng khâu làm thẳng thân cần tre, người ta phải mất gần một năm và hoàn toàn thủ công. Nên chúng có giá rất đắt cũng là điều dễ hiểu.

Kỹ câu mực của người Nhật

Chỉ cần lên Youtube gõ từ “EGI”, bạn sẽ được xem vô số phim về câu mực theo phong cách Nhật Bản. “Egi” nghĩa là mồi gỗ theo tiếng Nhật, được cho là loại mồi giả xưa nhất mà người Nhật phát minh ra (từ thế kỷ mười tám).

Trước đây, Egi được làm bằng gỗ, lấy cảm hứng từ câu chuyện của một ngư dân, rằng anh ta thả một nhánh cây ngắn xuống nước và bị mực tấn công.

Ngày nay, mồi Egi của Nhật đã được công nghiệp hóa, gọi chung là Squid Jig, được thiết kế đặc biệt, dài khoảng 3-6 inch, mô phỏng giống như một con tôm hoặc cá mồi nhỏ với hai hàng lưỡi câu ở phía đuôi.

Thị trường có rất nhiều loại mồi câu mực, đắt có, rẻ có, thế nhưng các thương hiệu Nhật Bản luôn được ưa chuộng. Về mặt giá trị, chúng không khác mấy so với hàng giá rẻ nhưng chúng được thiết kế hoàn hảo khi trình diễn với nhiều hành động khác nhau và mức chìm khác nhau. Chất liệu tốt làm cho mồi bền.

Thiết kế chuẩn như đầu mũi nhọn để tạo action cho hai bên thân, khi xuống đáy, phần mũi cắm xuống trước, ổn định trên mặt đáy, hạn chế thấp nhất khả năng bị vướng; phần bụng  sâu để mồi dâng lên nhanh.

Con mồi là chiến binh quan trọng bậc nhất trong tất cả các kỹ thuật câu không chỉ riêng câu mực, đầu tư vào mồi là một sự đầu tư khôn ngoan,giúp câu thủ khám phá đến tận cùng từng kiểu câu, từng cuộc chiến.

Kỹ thuật câu mực

Nói về kỹ thuật câu, nếu đa số câu thủ nước khác chuộng cách quăng mồi ra phía sau một con tàu đang thả trôi, rồi cắm cần vào lỗ trên tàu và chờ đợi thì người Nhật lại có một kỹ thuật vô cùng công phu, gây tiếng vang lớn, gọi là Tip run Eging, được phát triển bởi những tay câu hàng đầu của nhà sản xuất Crazy Ocean và Valley Hill.

Tip Run Eging được thực hiện trên một chiếc tàu thả trôi tự do, một bên tàu trực diện với hướng gió, người câu đứng câu ở phía bên mặt đang đối diện với hướng gió đó, tức nếu gió thổi từ phía Nam và thuyền đang trôi về phía Bắc, thì câu thủ phải đứng ở phía Nam. Độ sâu thường từ 10m đến 30m.

Câu thủ đứng trên tàu, thả mồi Squid Jig ngay xuống bên dưới. Vào lúc Jig chạm đáy, mồi đã trôi ra một khoảng xa.

Người câugiật mồi và quay thu dây cho mồi dâng lên ở độ sâu mong muốn, thường là 3m đến 10m so với đáy và giữ nó ở đó. Theo dõi đầu cần để phát hiện bất kỳ dấu hiệu va chạm nào. Giữ cho cần câu vuông góc với dây.

Chiếc tàu trôi kéo theo con Squid Jig di chuyển ngang, xuyên qua cột nước. Đầu cần câu được kéo căng bởi lực hãm.

Giống như cá, con Mực có thể đến và cướp lấy con mồi, hoặc chúng chỉ đến, dùng xúc tu giữ mồi một lát, có thể ngờ vực, kiểm tra lại mồi và nếu vẫn nghi ngờ thì thả nó đi.

Cái hay của câu mực là bạn đang đối mặt với một đối thủ cực kỳ thông minh, có “tay” giống như bạn chính là các xúc tu, chúng không đớp ngay con mồi vào miệng như cách loài cá thường làm.

Lúc này, các giác quan nhạy bén của người câu sẽ phát huy tác dụng nếu thấy có bất kỳ dấu hiệu nào ví như vít đầu cần hay chỉ như ai đó đang giẫm lên dây, hoặc chỉ cần thấy lỏng sức căng ở đọt đầu cần. Tấn công trước khi nghĩ, giật mồi ngay, không cần chờ con Mực bỏ mồi vào miệng. Ngay sau khi nó chạm vào Jig, hãy đóng lưỡi các xúc tu.

Nếu bạn bỏ lỡ lúc đó, đừng để cuộc đối đầu trôi đi, giữ cho mồ inằm im thêm một chút nữa. Nhiều con Mực tinh quái thường dùng xúc tu thúc vào con mồi, không cầm mà chỉ thúc, và theo dõi xem cách con mồi phản ứng. Bạn chỉ cần vào thế tấn công bằng cách kéo mồi Squid Jig ra khỏi mực một vài mét.

Có thể con Mực vẫn xem xét con mồi lúc này đang trôi lơ lửng. Mực có thể trở lại và chạm vào mồi một lần nữa.

Vì thế, sau một vài vòng quay thu mồi lên khỏi đáy, bạn hãy giữ mồi trong khoảng 5-10 giây rồi thả mồi trở lại đáy một lần nữa. Sau khi lặp lại hành động này một vài lần, bạn có thể đang ở rất xa con Jig, hãy thu dây kéo mồi trở lại với bạn và bắt đầu lại từ đầu.

Cần câu mực

Theo như những gì đã mô tả, trong kỹ thuật Tip run Eging, khi thực hiện, đầu cần đóng vai trò vô cùng quan trọng. Biển cả mênh mông, sóng dập gió vùi, con mực khá hiền lành nên các dấu hiệu cho thấy sự tương tác giữa nó với mồi có thể rất mờ nhạt.

Đặt tên là Tip Run là vì người câu phải phán đoán, phải đánh giá tất cả các đầu mối bằng cách quan sát các động thái của đầu cần. Một đầu cần cực nhạy là yếu tố cần thiết.

Trong các loại chất liệu làm cần câu, sợi thủy tinh rất mềm dẻo nhưng thiếu sức bật, vì vậy câu thủ sẽ khá dễ dàng trong việc phán đoán các va chạm bằng mắt nhìn nhưng lại ít cảm giác ở tay.

Sự mềm dẻo của cần câu đã làm dịu đi các cú va chạm nếu có. Đầu cần cứng, hàm lượng carbon cao thì nhạy và bật tốt, dễ dàng hơn nhiều trong việc đánh giá các liên hệ bằng cả mắt thường lẫn cảm nhận bằng tay.

Loại đầu cần này cũng có sự đàn hồi rất cao, chuyển động đầu cần lớn nhưng lại rất nhanh, người câu cảm nhận được cả bằng tay lẫn thấy bằng mắt nhưng cũng dễ dàng bỏ lỡ.

Trong số rất nhiều hãng làm cần câu mực chuyên dụng, Daiwa tỏ ra tiên phong trong việc ứng dụng công nghệ cho riêng loại hình đặc thù này bằng cách cho ra một loại đầu cần rất tuyệt gọi là Super Metal Top.

Đây là loại đọt cứng bằng hợp kim titan, siêu đàn hồi, rất linh hoạt và rất nhạy, lý tưởng để đánh giá các liên lạc cả bằng mắt nhìn và tay. Nó cũng khó gãy hơn so với chất liệu carbon khác.

Mồi câu mực

Mồi Squid Jig có trọng lượng thông thường là khoảng 20-25gram. Có những loại 45, 70gram chuyên câu nước sâu. Khi mua mồi nhẹ mà yêu cầu câu sâu và nước chảy mạnh, người ta thường cột thêm chì vào mồi.

Nên mang theo nhiều mồi có trọng lượng khác nhau, trọng lượng quyết định cách con mồi di chuyển qua cột nước. Con mực gần như luôn tấn công mồi khi mồi đang rơi xuống, thế nên, Squid Jig với nhiều tỉ lệ chìm khác nhau thực sự có giá trị trong một chuyến câu.

Nếu câu cạn, nước trong, người ta thường chọn một con mồi nhỏ với một tốc độ chìm chậm, điều này sẽ giúp giữ cho Jig luôn ở phía trước con mực đang háu đói. Khi câu ở khu sâu hơn, sử dụng mồi nặnghơn, chìm nhanh hơn, để giữ cho mồi gần đáy, tức trong vùng chiến, lâu hơn.

Squid Jig của Nhật bản (còn gọi là Egi) có kích thước phổ biến là 3.5 vì kinh nghiệm cho thấy mồi 3.5 có tốc độ chìm xấp xỉ 1 mét trong 3 giây (người câu có thể xác định được thời gian chìm của mồi). Tuy nhiên, nhiều người nói rằng kích thước mồi không quá quan trọng.

Về màu sắc, cũng giống như nguyên tắc chọn mồi trong câu mồi giả, sử dụng màu sậm, tối khi ánh sáng môi trường yếu và màu sắc tươi sáng đặc biệt là trắng và trắng trong cho ban ngày. Tuy nhiên, trong hộp đồ nghề nên có nhiều loại màu khác nhau vì mực thay đổi thói quen ăn uống rất nhanh.

Máy và dây câu mực

“Tip run Eging” chủ yếu sử dụng dụng cụ câu spinning (cần, máy đứng). Máy Daiwa size 2000 đến 2500, hoặc Shimano 2500-3000. Kỹ thuật này khuyến nghị thiết lập mức hãm càng lỏng càng tốt vì chỉ giật ở phần đầu xúc tu, mà cơ chế động lực học của cơ thể con Mực không thuận lợi cho việc bị kéo về phía các xúc tu, kéo mạnh thì có thể xé chúng ra.

Hãm lỏng là một quy trình chuẩn cho tất cả các phong cách câu mực, đặc biệt là câu mực nước sâu, ở đó, sự kháng nước nhiều hơn và bộ hãm xiết chặt một cách tự nhiên khi bạn để cho dây dài ra.

Dây khuyến cáo là PE0.6 hoặc mảnh hơn. PE0.4 được dùng trong nửa đầu mùa chính – ở Việt Nam là tháng 12,1 (phía Bắc) và tháng 6,7 (Nam) – vì mực vẫn còn nhỏ.

“Tip Run Eging” đang dần phổ biến trên thế giới kéo theo các phong trào câu mực chuyên nghiệp, tức là tổ chức đi câu dài ngày, chỉ chuyên mực chứ không phải tận dụng trong các chuyến câu cá. Kỹ thuật này cũng có nhiều biến thể để thích hợp với nhiều địa hình, điều kiện khác nhau.

Vùng biển Việt Nam ta có rất nhiều loài mực cư trú, riêng loài mực ống đã lên tới 25 loài, phân bố rộng khắp từ Bắc chí Nam, đông nhất là quanh các khu vực Cát Bà, Cái Chiên, CôTô, Hòn Mê-Hòn Mát và khu vực Bạch Long Vĩ, nhất là vào mùa xuân (Miền Bắc) và Phan Rang, Phan Thiết, Vũng Tàu, Cà Mau, Côn Đảo, Phú Quốc (Trung –Nam bộ). Mực, đặc biệt là mực ống, thường cư trú ở mực sâu 30-50m, là loài rất nhạy với sự thay đổi thời tiết và ánh sáng.

Vào ban ngày, do lớp nước trên mặt rất nóng, nhiệt độ nước tăng cao, mực ống thường lặn sâu xuống đáy, và trồi lên mặt lại vào ban đêm. Vào các tháng hanh khô, mực ống di chuyển đến những nơi có mực nước sâu dưới 30 mét. Trong các tháng mưa, mực lại tìm đến các khu nước sâu từ 30-50 mét.

Ngư dân Việt ta biết tận dụng tính hướng quang của con mực, dùng ánh sáng để khai thác trong các phương pháp câu mực, mành đèn, vó, chụp mực. Còn câu thủ, chủ yếu câu giải trí về đêm sau một ngày câu cá mệt mỏi, họ cũng sử dụng đèn pha chiếu xuống mặt nước, thấy mực tập trung trong vùng ánh sáng đó thì chủ động quăng mồi gần chúng….

Bình luận